کیت بقا چیست؟ راهنمای کامل تجهیزات ضروری برای بقا در طبیعت
در کوهنوردی و طبیعت‌گردی همیشه همه‌چیز مطابق برنامه پیش نمی‌رود. تغییر ناگهانی آب‌وهوا، گم شدن مسیر، آسیب‌دیدگی یا تمام شدن آب و غذا از اتفاقاتی هستند که ممکن است هر فردی با آنها روبه‌رو شود. در چنین شرایطی، داشتن یک کیت بقا می‌تواند زمان لازم برای مدیریت بحران و رسیدن نیروهای امدادی را در اختیار شما قرار دهد.
کیت بقا مجموعه‌ای از تجهیزات ضروری مانند ابزار تصفیه آب، وسایل روشن کردن آتش، کمک‌های اولیه، تجهیزات ارتباطی و سرپناه اضطراری است که برای استفاده در موقعیت‌های بحرانی طراحی شده‌اند. البته صرف داشتن این تجهیزات کافی نیست؛ انتخاب اقلام مناسب، نحوه چیدمان آنها و بررسی دوره‌ای محتویات کیت نیز نقش مهمی در کارایی آن دارد. در این مقاله با کاربرد کیت بقا، وسایل ضروری آن و نکاتی که هنگام تهیه و نگهداری آن باید بدانید، آشنا می‌شوید.
کیت بقا چیست؟
کیت بقا از مهم ترین و ضروری ترین تجهیزات در برنامه های چند روزه و یک روزه کوهنوردی و کمپینگ است، تجهیزاتی که در کیت بقا قرار می گیرند نقش مهمی را در شرایط اضطراری و نجات شما دارند. کیت های بقایی که در تمامی فروشگاه های کوهنوردی وجود دارند کیت های استاندارد و مناسبی هستند، اما در این مقاله چگونگی تهیه کیت بقا مناسب محیط برنامه آموزش داده می شود.
کیت های بقا باید از تجهیزاتی کامل و جامع تهیه شود تا در هنگام خطر و شرایط اضطراری، به راحتی بتوان شرایط را مدیریت کرد چرا که هیچ کدام از تجهیزات را در کوه و طبیعت نمی توان جایگزین آن تجهیزات کرد.
به نقل از سایت survival-kompass.de درباره کیت بقا:
A survival kit is a box of survival equipment. This package contains basic tools and resources that are useful for survival in emergencies. The survival kit is intended to help start a fire, build a shelter, navigate, and procure food and water.
یک کیت بقا جعبه‌ای است حاوی تجهیزات ضروری برای زنده ماندن. این بسته شامل ابزارها و منابع پایه‌ای است که در شرایط اضطراری بسیار کاربردی هستند. هدف از داشتن کیت بقا این است که بتوانید با کمک آن آتش روشن کنید، سرپناه بسازید، مسیر را پیدا کنید و غذا و آب تهیه نمایید.
کاربرد کیت بقا چیست؟
کاربرد اصلی کیت بقا، کمک به مدیریت شرایط اضطراری تا زمان خروج از موقعیت خطر یا رسیدن نیروهای امدادی است. اگر در کوهستان مسیر را گم کنید، به آب آشامیدنی دسترسی نداشته باشید، دچار آسیب‌دیدگی شوید یا شرایط آب‌وهوایی به‌طور ناگهانی تغییر کند، تجهیزات داخل کیت بقا می‌توانند نیازهای اولیه مانند تأمین آب سالم، روشن کردن آتش، کمک‌های اولیه، ارسال علامت درخواست کمک و ایجاد سرپناه موقت را برطرف کنند.
محتویات کیت بقا باید با نوع برنامه، شرایط محیط و تعداد افراد گروه متناسب باشد. برای مثال، در یک برنامه گروهی بهتر است برخی تجهیزات مانند وسایل تصفیه آب، کمک‌های اولیه، ابزار روشن کردن آتش و تجهیزات ارتباطی به تعداد کافی در دسترس باشند تا در صورت بروز حادثه، همه اعضای گروه بتوانند از آنها استفاده کنند.
معرفی لوازم کیت بقا
کارایی یک کیت بقا به تجهیزات داخل آن بستگی دارد. هر وسیله برای برطرف کردن یکی از نیازهای اساسی در شرایط اضطراری، مانند تأمین آب و غذا، گرم ماندن، درمان آسیب‌های اولیه، برقراری ارتباط یا ایجاد سرپناه، در این کیت قرار می‌گیرد. البته محتویات کیت بقا می‌تواند با توجه به نوع فعالیت، مدت زمان برنامه، شرایط آب‌وهوایی و محل اجرای آن تغییر کند. با این حال، اقلام زیر از مهم‌ترین تجهیزاتی هستند که معمولاً در یک کیت بقای استاندارد قرار می‌گیرند.
| دسته‌بندی | اقلام ضروری | کاربرد |
|---|---|---|
| آب و تصفیه | نی فیلتر آب، قرص ضدعفونی‌کننده آب، قمقمه یا مخزن آب | تأمین آب آشامیدنی سالم و کاهش خطر بیماری‌های ناشی از مصرف آب آلوده |
| غذا | غذاهای خشک، کنسرو، وعده‌های آماده، فلاسک آب جوش، قاشق یا ابزار چندکاره | تأمین انرژی بدن در شرایط اضطراری و برنامه‌های طولانی |
| آتش و گرما | چخماق، کبریت ضدآب، فندک، مکعب آتشزا، چوب آتشزا، کنف یا پنبه آغشته به وازلین | روشن کردن آتش برای گرمایش، پخت غذا، جوشاندن آب و ارسال علامت کمک |
| ابزار اضطراری | سوت نجات، چراغ پیشانی یا چراغ‌قوه، فویل نجات، چاقوی چندکاره، طناب پاراکورد، آینه علامت‌دهی | افزایش شانس نجات، علامت‌دهی و انجام کارهای ضروری در شرایط بحرانی |
| کمک‌های اولیه | چسب زخم، گاز استریل، بانداژ، باند کشی، قیچی، پنس، دستکش یکبار مصرف، محلول ضدعفونی‌کننده | رسیدگی اولیه به زخم‌ها، کنترل خونریزی و کاهش خطر عفونت |
| دارو | مسکن، داروهای شخصی، قرص ضد اسهال، داروی ضد حساسیت، قرص تصفیه آب (در صورت نیاز) | مدیریت مشکلات پزشکی تا زمان دسترسی به خدمات درمانی |
| ارتباطات و ناوبری | تلفن همراه، پاوربانک، باتری یدکی، بی‌سیم (در برنامه‌های گروهی)، قطب‌نما، نقشه | برقراری ارتباط، مسیریابی و درخواست کمک در شرایط اضطراری |
| سرپناه اضطراری | چادر اضطراری، کاور بقا، پتوی نجات، پانچو | محافظت در برابر سرما، باد، باران و کاهش اتلاف گرمای بدن |
بیشتر بخوانید: معرفی ۸ مدل بهترین جی پی اس کوهنوردی | قدرتمند برای مسیرهای سخت و بدون بازگشت
کیت بقا شامل چه تجهیزاتی است؟
یک کیت بقای استاندارد باید نیازهای اولیه فرد را در شرایط اضطراری، از تأمین آب و غذا گرفته تا کمک‌های اولیه، برقراری ارتباط و ایجاد سرپناه موقت، پوشش دهد. انتخاب تجهیزات مناسب به نوع فعالیت، مدت زمان برنامه، شرایط آب‌وهوایی و محل اجرای آن بستگی دارد، اما برخی وسایل جزو اقلام ضروری هستند و بهتر است همیشه در کیت بقا وجود داشته باشند
نی فیلتر کننده و قرص ضد عفونی کننده
آب آشامیدنی از مهم ترین موارد حیاتی در برنامه های کوهنوردی و طبیعت گردی است، از آنجایی که امکان حمل مخزن آب در لیتر های بالا ممکن نیست، باید آب آشامیدنی در فلاسک و قمقمه های ۲ الی ۳ لیتری حمل شود که در برخی موارد نیز پاسخگو مصرف هر کوهنوردی نیست.
قرص ضد عفونی کننده آب و نی فیلتر کننده آب، موارد ضروری و بسیار مهمی هستند که باید در کیت بقا هر کوهنوردی وجود داشته باشد که در مواردی بتوان از آب رودخانه و چشمه نیز استفاده کرد. این دو موارد نیز از تجهیزات مورد نیاز در برنامه های کوهنوردی نیستند و می توانید در هنگام خرید تجهیزات کوهنوردی نیز آنها را خریداری نمایید.
غذا
به دلیل محدودیت فضا و وزن، امکان حمل وعده‌های غذایی تازه در کیت بقا وجود ندارد. به همین دلیل، بهتر است از مواد غذایی سبک، پرانرژی و ماندگار استفاده کنید. غذاهای خشک، کنسروهای کوچک، مغزها، میوه‌های خشک، شکلات تلخ، بیسکویت‌های انرژی‌زا و بسته‌های غذای آماده (Freeze-Dried Food) از مناسب‌ترین گزینه‌ها برای شرایط اضطراری هستند؛ زیرا علاوه بر ماندگاری بالا، فضای کمی اشغال می‌کنند و به‌راحتی قابل حمل هستند.
برخی افراد قلاب ماهیگیری یا تیغه برنده را نیز به‌عنوان تجهیزات جانبی در کیت بقا قرار می‌دهند تا در شرایط خاص امکان تأمین غذا را داشته باشند. بااین‌حال، در بیشتر برنامه‌های کوهنوردی و طبیعت‌گردی، تکیه بر شکار یا صید ماهی روش مناسبی نیست و می‌تواند به اکوسیستم طبیعی آسیب برساند. به همین دلیل، همراه داشتن غذاهای خشک و کنسروی، راهکاری مطمئن‌تر، سریع‌تر و سازگارتر با محیط‌زیست محسوب می‌شود.
بیشتر بخوانید: بهترین صبحانه برای کوهنوردی | چی بخوریم که کم نیاریم؟
از آنجایی که جهت گرم کردن کنسرو ها باید منقل و باربیکیو به همراه داشته باشید بنابراین بهتر است غذا های خشک را در اولیت قرار داد، ضمن اینکه می توان از غذا های خشکی که در ابعاد سبک و حجم کمی بسته بندی شده اند برای کمپ های بین مسیر و یا برنامه های پیاده روی استفاده کرد. تنها موردی که برای تهیه غذای خشک نیاز است آب جوش می باشد، کافی است یک فلاسک حاوی آب جوش مختص تهیه وعده غذاییتان به همراه داشته باشید.
آتش
وجود وسایل مورد نیاز برپا کردن آتش، در برنامه های کمپینگی و کوهنوردی نیز اهمیت بالایی دارند. چخماق، چوب آتشزا، کنف و مکعب آتشزا و کبریت ضد آب ابزار هایی هستند که در برپا کردن آتش در محیط خشک و مرطوب مورد استفاده قرار می گیرند. از آنجایی می توان به تنهایی از چخماق آتش روشن کرد اما بهتر است چوب و مکعب آتشزا و همچنین کبریت ضد آب در کیت بقایتان باشد.
طرز استفاده ازمکعب و چوب های آتشزا خیلی راحت تر و سریع تر از چخماق می باشد ضمن اینکه از یک تکه چوب و مکعب می توانید چندین بار استفاده نمایید و همچنین با وجود خیس شدن ( در آب زیاد و باران) نیزقابل استفاده می باشند.
بیشتر بخوانید: هیپوترمی چیست و چگونه جان شما را تهدید می‌کند؟ علائم و روش‌های درمان سریع
ابزار اضطراری
شاید از نظر خودتان بتوان در شرایط اضطراری از تکه چوب آتش یا سوت اضطراری موقعیت خودتان را اطلاع دهید اما شما باید موقعیت های دیگری مانند ارتفاعات بالا را نیز در نظر بگیرید. برای علامت دهی در ارتفاعات بخصوص محیط های برفی باید از موشک های رنگی استفاده کنید. فویل آلومینیومی، میله های شبرنگی، سوت اضطراری، چراغ قوه چشمک زن قرمز از دیگر تجهیزات علامت دهی می باشند که باید با توجه به موقعیت مکانی مورد نظرتان، وسیله مناسب را در کیت قرار دهید تا نیازی به حمل همه آنها نباشد.
کیت کمک اولیه
کیت کمک اولیه همانطور که از نامش پیداست، یک کیت کامل و جامعی برای شرایط آسیب و زخم دیدگی می باشد. محتویات این کیت ها در فروشگاه های کوهنوردی متفاوت می باشد و برخی به صورتی طراحی شده اند که از هر دسته حداقل شامل یک وسیله مانند کیسه یخ، میله های شبرنگی، کارت ابزار، کیت ماهیگیری، چراغ قوه، سوت اضطراری، قطب نما، انبردست چند کاره، چسب زخم، چسب پانسمان، بانداژ، گیره، پنس، قیچی، گاز استریل و… می باشند. موارد مورد نیازی که باید در کیت کمک اولیه شما باشد شامل چسب زخم، چسب پانسمان، گاز استریل، پانداژ می باشند.
دارو
قرص هایی مانند مسکن با دوز پایین، قرص ضد اسهال و تهوع، قرص و پماد ضد حساسیت، پماد آفتاب سوختگی از جمله مواردی هستند که باید در کیت شما باشند. اگر قصد صعود به ارتفاعات را دارید بهتر است کپسول اکسیژن همراهتان باشد و تعداد و حجم مصرفی را نیز با توجه به مسیر و ارتفاع و همچنین آناتومی فیزیکی بدنتان انتخاب نمایید.
دستگاه های ارتباطی
کیت بقا باید شامل وسایلی باشد که در هنگام خطر و شرایط اضطراری، بتوانید با کمک آن از آن لحظه عبور کنید. دستگاه های ارتباطی از جمله موارد بسیار مهمی است که در مرحله آخر می توانید به آن اعتماد کنید.
فرض کنید شما همه راه های درمانی را طی کرده اید اما به نتیجه نرسیده اید، در این شرایط با استفاده از موبایل هوشمند یا موبایل رادیویی می توانید با اورژانس ارتباط بگیرید، قبل از بردن موبایل رادیویی از فرکانس ایستگاه مطمئن شوید.
چادر اضطراری یک سرپناه موقت
اگر قصد کوهنوردی یا طبیعت‌گردی در مناطق دورافتاده، بدون پوشش شبکه یا با شرایط آب‌وهوایی متغیر را دارید، بهتر است یک چادر اضطراری را در کیت بقای خود قرار دهید. این سرپناه سبک و کم‌حجم برای محافظت در برابر سرما، باد، باران و کاهش اتلاف گرمای بدن طراحی شده است و تا زمان رسیدن نیروهای امدادی یا برطرف شدن شرایط خطر می‌تواند از شما و همراهانتان محافظت کند.
البته چادر اضطراری جایگزین چادر کوهنوردی نیست. چادر کوهنوردی برای اقامت و شب‌مانی در طبیعت طراحی شده، درحالی‌که چادر اضطراری تنها برای استفاده در شرایط بحرانی و مدت‌زمان محدود کاربرد دارد. به همین دلیل، در برنامه‌های چندروزه بهتر است علاوه بر چادر اضطراری، از یک چادر کوهنوردی متناسب با فصل و شرایط مسیر نیز استفاده کنید.
انتخاب جعبه مناسب برای کیت بقا
کیت بقا می تواند جعبه فلزی و پلاستیکی تاشو یا کیف زیپی باشد، هر جعبه و یا کیفی که دارای وزن یا حجم کمی باشند مناسب این کیت نمی توانند باشند، مشخص های کیت بقا مناسب باید دارای ویژگی های زیر باشد:
- در برابر ضربه مقاوم یا ضد ضربه
- دارای رویه ضد آب یا آبگریز
- وزن مطلوب
- دارای ابعاد مناسب (باتوجه به حجم وسایل، ابعاد کیت را انتخاب کنید)
- قابلیت اتصال به کوله (بهتر است این ویژگی را دارا باشد)
اگر میزان حجم وسایل شما زیاد بود و درب جعبه به صورت کامل فیکس نشد می توانید از دستبند های پاراکورد استفاده کنید، این دستبند ها یکی از تجهیزات کاربردی و حیاتی است و می تواند یکی از موارد کیت بقایتان باشد.
دستبند پاراکورد را می توانید باز کنید و یک طرفه آن را درون کیت قرار دهید و مابقی را به دور کیت خود بپیچید علاوه بر فیکس شدن کامل درب، امکان اتصال کیت را به کوله پشتی کوهنوردی فراهم خواهد کرد و همچنین شکل ظاهری آنرا نیز بهتر خواهد کرد.
انتخاب رنگ مناسب برای کیت بقا
رنگ یکی از شاخصه های مهم در بین کوهنوردان و طبیعت گردان می باشد، اما شاید در نگاه اول رنگ کیت بقا اهمیت آنچنانی نداشته باشد. در هنگام خرید لوازم کوهنوردی رنگ کیت را قرمز، زرد و نارنجی فسفری، پارچه لایت انتخاب کنید تا در شرایط اضطراری، بتوانید سریع تر کیت را از بین لوازمتان پیدا کنید.
نگهداری از کیت بقا
اگر فاصله زمانی کمپ و کوهنوردیتان خیلی کم است بهتر است بعد از هر برنامه ایی حواستان به تعداد پک ها باشد تا در صورت تمام شدن یا خراب شدن تجهیزات، جایگزین داشته باشید. بعد از استفاده از تجهیزاتی مانند سوت، میله، چراغ چشمک زن، کیسه یخ، قطب نما و سایز تجهیزاتی که خیلی مورد استفاده قرار می گیرند تمیز کرده و مجدد در کیت بقا قرار دهید.
زمان مورد استفاده از کیت بقا
مکان هایی که کیت بقا مورد استفاده قرار می گیرد، به شرایط آب و هوایی وابسته می باشد، به طور مثال در مناطق گرمسیر و خشک می توانید برای جلوگیری از اسهال و مسمومیت و نیش حشرات آلوده از کیت استفاده کنید؛ در مناطق سردسیر جهت جلوگیری از سرمازدگی، بارش باران از چادر اضطراری استفاده کنید و یا جهت گرم کردن خود آتشی روشن نمایید.
سخن پایانی
کیت بقا زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که در یک موقعیت غیرمنتظره به آن نیاز پیدا کنید. انتخاب تجهیزات مناسب، آشنایی با نحوه استفاده از آنها و بررسی دوره‌ای محتویات کیت، باعث می‌شود در شرایط اضطراری زمان و امکانات لازم برای مدیریت موقعیت را در اختیار داشته باشید. فرقی نمی‌کند مقصد شما یک برنامه کوهنوردی چندروزه باشد یا یک طبیعت‌گردی کوتاه؛ همراه داشتن یک کیت بقای کامل و متناسب با نوع فعالیت، می‌تواند امنیت و آرامش خاطر بیشتری برای شما فراهم کند.
اگر قصد تهیه یا تکمیل کیت بقای خود را دارید، بهتر است تجهیزات را متناسب با شرایط آب‌وهوایی، مدت زمان برنامه و تعداد افراد انتخاب کنید. همچنین استفاده از تجهیزات استاندارد و باکیفیت، عملکرد بهتر آنها را در شرایط بحرانی تضمین نمی‌کند، اما احتمال بروز مشکل ناشی از نقص تجهیزات را کاهش می‌دهد. در فروشگاه اینترنتی اورامان می‌توانید انواع تجهیزات موردنیاز برای تهیه یک کیت بقای کامل را بررسی و متناسب با نیاز خود انتخاب کنید.
سوالات متداول
